Συνέντευξη στην Κάλλη Λιότσικα- Υπάρχουν κάποιες φορές, που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να γνωρίσουμε τον άνθρωπο πίσω από έναν θεσμικό ρόλο. Κι αυτό γιατί η εικόνα και το βάρος που συνοδεύουν έναν θεσμό μπορεί κάποιες φορές να επισκιάζουν τον ίδιο τον άνθρωπο.
Πίσω από κάθε αξίωμα, όμως, βρίσκεται πάντοτε ένας άνθρωπος με τις δικές του σκέψεις, αγωνίες και εμπειρίες και μία προσωπική θεώρηση των γενικότερων αντιλήψεων που πρεσβεύει.
Με αυτή τη σκέψη, συναντήσαμε τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρα επιχειρώντας μέσα από τη συζήτησή μας να προσεγγίσουμε τη δική του οπτική για την Εκκλησία, την κοινωνία, τη νέα γενιά και τις ανάγκες της.
Λίγες σκέψεις για τον Μητροπολίτη Αθηναγόρα
Η συνάντηση με τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αθηναγόρα, ήταν πέραν από μία συνέντευξη, μία επιβεβαίωση αλλά και ένα παράδειγμα, ενός ανθρώπου ο οποίος βρίσκεται εντός εποχής με διάθεση να αφουγκραστεί την κοινωνία, τη νέα γενιά και να "ζυμωθεί" μέσα στο σύνολο μετουσιώνοντας τα μηνύματα που λαμβάνει σε απάντηση των εκάστοτε αναγκών όσων τις αναζητούν.
Με ιδιαίτερη απλότητα, χαρακτηριστική ευγένεια και εγκαρδιότητα, πέραν από την αυστηρότητα που ο ίδιος ο θεσμός επιβάλλει, ο Μητροπολίτης Αθηναγόρας ανήκει στη γενιά των κληρικών που μπορεί να αποτελέσει έναν σημαντικό δίαυλο επικοινωνίας και να φέρει την κοινωνία αλλά και τη νέα γενιά πιο κοντά στην Εκκλησία.
Διαβάστε παρακάτω ολόκληρη τη συνέντευξη που παραχώρησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αθηναγόρας στο allaboutilion.gr.
Σεβασμιώτατε, είστε ένας ιδιαίτερα αγαπητός άνθρωπος και σήμερα θα θέλαμε και οι αναγνώστες να μάθουν περισσότερα για εσάς: ποιος είναι ο άνθρωπος, πίσω από τον εκκλησιαστικό θεσμό.
Δεν θεωρώ ότι υπάρχει ένας διαφορετικός άνθρωπος πίσω από τον θεσμό. Ο Επίσκοπος παραμένει άνθρωπος, με τις αδυναμίες, τις αγωνίες και τις ευθύνες του. Εκείνο που αλλάζει είναι το βάρος της διακονίας. Προσπαθώ, όσο μπορώ, να ακούω τους ανθρώπους και να βρίσκομαι κοντά τους. Άλλωστε, από την αρχή της διακονίας μου στη Μητρόπολη αυτή πίστευα ότι ο Επίσκοπος δεν μπορεί να γνωρίσει το ποίμνιό του μένοντας κλεισμένος σε ένα γραφείο.
Υπάρχουν κομμάτια του εαυτού σας που παραμένουν σε εσάς ίδια όπως και πριν την ιεροσύνη;
Βεβαίως. Η ιεροσύνη δεν καταργεί την προσωπικότητα του ανθρώπου ούτε διαγράφει όσα προηγήθηκαν στη ζωή του. Οι εμπειρίες, η παιδεία, οι άνθρωποι που συναντήσαμε και όσα διδαχθήκαμε μάς συνοδεύουν. Εκείνο που καλείται να αλλάζει διαρκώς είναι ο τρόπος με τον οποίο τα αξιοποιούμε, ώστε να υπηρετούμε καλύτερα τον συνάνθρωπο.
Υπήρξε κάποια στιγμή της ζωής σας που θεωρείτε ότι καθόρισε την πορεία σας προς την Εκκλησία;
Δεν θα μπορούσα να απομονώσω μία μόνο στιγμή. Η πορεία προς την Εκκλησία ωρίμασε σταδιακά, μέσα από πρόσωπα, εμπειρίες και αναζητήσεις. Προηγήθηκαν οι σπουδές μου στη Φιλοσοφική Σχολή και ακολούθησαν η μοναχική ζωή, η χειροτονία και οι θεολογικές σπουδές. Κοιτάζοντας πίσω, βλέπω περισσότερο μια διαδρομή παρά ένα μεμονωμένο γεγονός.
Έχετε μία μακρά πορεία και κατά συνέπεια έχετε καταφέρει να χτίσετε έναν πολύ ισχυρό δεσμό και με τους κατοίκους τόσο στο Ίλιον, όσο και στις Αχαρνές και στην Πετρούπολη. Υπήρξαν πράγματα τα οποία σας δυσκόλεψαν όταν αναλάβατε την νεοσύστατη Μητρόπολη;
Όταν ανέλαβα το 2010, η Μητρόπολη ήταν νεοσύστατη και, όπως είναι φυσικό, υπήρχαν σημαντικές οργανωτικές και κτηριακές ανάγκες. Παράλληλα, πρόκειται για μια περιοχή με διαφορετικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και διαφορετικές ανάγκες από τόπο σε τόπο. Αυτό δεν το είδα μόνο ως δυσκολία, αλλά και ως ευκαιρία να οικοδομηθεί από την αρχή μια ποιμαντική παρουσία προσαρμοσμένη στον άνθρωπο και στις πραγματικές ανάγκες του.
Από την ίδρυση της Μητρόπολης την οποία αναλάβατε μέχρι σήμερα ποιες διαφορές εντοπίζετε στις τοπικές κοινωνίες;
Οι κοινωνίες μας έχουν αλλάξει αισθητά. Περάσαμε οικονομικές και υγειονομικές κρίσεις, ενώ σήμερα αντιμετωπίζουμε νέες ανασφάλειες, την ταχύτατη εξέλιξη της τεχνολογίας, την απομόνωση που πολλές φορές αυτή εντείνει και νέες μορφές κοινωνικής ευαλωτότητας. Ταυτόχρονα, όμως, βλέπω ότι παραμένει ισχυρή η ανάγκη του ανθρώπου για σχέση, επικοινωνία, αλληλεγγύη και ελπίδα. Αυτό είναι ένα σταθερό σημείο πάνω στο οποίο μπορούμε να οικοδομήσουμε.
Έχοντας διανύσει μια μακρά πορεία στην Μητρόπολη Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως, υπάρχει μια ιστορία, ένας άνθρωπος ίσως, που άλλαξε τον τρόπο που βλέπετε τα πράγματα;
Θα ήταν δύσκολο και ίσως άδικο να ξεχωρίσω έναν άνθρωπο. Στη διακονία ενός Επισκόπου συναντά κανείς καθημερινά ανθρώπους που αγωνίζονται σιωπηλά: γονείς, παιδιά, ηλικιωμένους, ασθενείς, ανθρώπους που δοκιμάζονται οικονομικά ή βιώνουν μοναξιά. Από τον καθένα μπορείς να διδαχθείς κάτι. Πολλές φορές εκείνοι που θεωρούμε ότι έχουν ανάγκη από εμάς είναι τελικά εκείνοι που μας διδάσκουν περισσότερα.
Σε ποιους άξονες κινείται το ανθρωπιστικό/κοινωνικό έργο της Μητρόπολης;
Το κοινωνικό έργο της Μητροπόλεως αναπτύσσεται μέσα από τις ενορίες και τις δομές της, με βασικό στόχο τη στήριξη του ανθρώπου που βρίσκεται σε ανάγκη. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, παροχή τροφίμων και γευμάτων, κοινωνικό παντοπωλείο, ενίσχυση οικογενειών και ευάλωτων συνανθρώπων μας, καθώς και δράσεις που αφορούν την υγεία, την οικογένεια και τη νεότητα. Σημαντική είναι και η συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τα σχολεία και άλλους κοινωνικούς φορείς. Η φιλανθρωπία για την Εκκλησία δεν είναι απλώς μια οργανωμένη παροχή βοήθειας· είναι τρόπος συνάντησης με τον άνθρωπο.
Πώς θα χαρακτηρίζατε την εποχή την οποία διανύουμε τα τελευταία χρόνια;
Είναι μια εποχή μεγάλων δυνατοτήτων αλλά και μεγάλων αντιφάσεων. Ο άνθρωπος έχει κατακτήσει γνώση και τεχνολογικά μέσα που πριν από λίγες δεκαετίες θα φαίνονταν αδιανόητα, και όμως εξακολουθούμε να ζούμε σε έναν κόσμο με πολέμους, γενοκτονίες, εθνοκαθάρσεις, βία και αφανισμό αμάχων πληθυσμών. Αυτό δείχνει ότι η πρόοδος της γνώσης δεν αρκεί, εάν δεν συνοδεύεται από πρόοδο στην ευθύνη, στον σεβασμό της ανθρώπινης ζωής και στην αγάπη προς τον άλλον. Παρ’ όλα αυτά, δεν δικαιούμαστε να χάνουμε την ελπίδα μας.
Θεωρείτε ότι οι νέες οικογένειες φροντίζουν να εμφυσήσουν το νόημα της θρησκείας στα παιδιά και γενικότερα πιστεύετε ότι υπάρχει η θρησκεία σαν βάση πλέον στην ελληνική οικογένεια;
Δεν θα ήθελα να γενικεύσω. Κάθε οικογένεια έχει τη δική της πορεία και τις δικές της αναζητήσεις. Η πίστη, πάντως, δεν μεταδίδεται μόνο με λόγια ή με μια τυπική συνήθεια. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται κυρίως αυτό που βλέπουν να γίνεται πράξη: την αγάπη, τη συγχώρηση, τον σεβασμό, την αλληλεγγύη. Όταν αυτά υπάρχουν μέσα στην οικογένεια, τότε δημιουργείται ουσιαστικό έδαφος και για την πίστη.
Υπάρχουν πράγματα που κατά τη γνώμη σας πρέπει να αλλάξουν στη σχέση Εκκλησίας πιστών, ώστε οι δεύτεροι να βρεθούν πιο κοντά στην Εκκλησία;
Η Εκκλησία οφείλει πάντοτε να ακούει. Δεν αρκεί να μιλά· χρειάζεται διάλογος και πραγματική συνάντηση με τον άνθρωπο. Ιδίως απέναντι στους νέους, πρέπει να έχουμε τη διάθεση να ακούμε τις ερωτήσεις, ακόμη και τις αμφισβητήσεις τους, χωρίς φόβο και χωρίς έτοιμες απαντήσεις για όλα. Η σχέση εμπιστοσύνης κερδίζεται με παρουσία, ειλικρίνεια και σεβασμό στην ελευθερία του άλλου.
Πόσο σημαντικός θεωρείτε ότι είναι ο ρόλος του σχολείου στη διαμόρφωση της θρησκευτικής προσωπικότητας ενός ατόμου;
Το σχολείο έχει καθοριστικό ρόλο στη συνολική συγκρότηση του νέου ανθρώπου, όχι όμως με την έννοια της επιβολής μιας θρησκευτικής ταυτότητας. Μπορεί να προσφέρει γνώση, να καλλιεργήσει τον διάλογο, τον σεβασμό και την κριτική σκέψη και να βοηθήσει το παιδί να γνωρίσει την παράδοση και τον πολιτισμό μέσα στον οποίο μεγαλώνει. Η πίστη, όμως, παραμένει πάντοτε υπόθεση ελευθερίας.
Θεωρείτε ότι η νέα γενιά είναι κοντά στην Εκκλησία;
Δεν θα έλεγα ότι υπάρχει μία ενιαία απάντηση. Υπάρχουν νέοι πολύ κοντά στην Εκκλησία, άλλοι που βρίσκονται σε αναζήτηση και άλλοι που αισθάνονται απόσταση. Αυτό που διαπιστώνω στις συναντήσεις μου με μαθητές είναι ότι έχουν ερωτήματα, ευαισθησίες και διάθεση να συζητήσουν, αρκεί να αισθανθούν ότι τους ακούμε πραγματικά. Η ευθύνη είναι και δική μας: να τους συναντήσουμε εκεί όπου βρίσκονται και όχι να περιμένουμε απλώς να έρθουν εκείνοι σε εμάς.
Τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στη νέα γενιά;
Να μη φοβηθεί να αναζητήσει, να ρωτήσει και να δημιουργήσει. Να μην επιτρέψει στη δυσκολία της εποχής να της στερήσει την ελπίδα. Εμείς οι μεγαλύτεροι της παραδίδουμε έναν κόσμο με πολλά επιτεύγματα, αλλά και με πολέμους, βία, γενοκτονίες, εθνοκαθάρσεις και μεγάλες ανισότητες. Εύχομαι οι νέοι να κατορθώσουν να κάνουν τον κόσμο που παραλαμβάνουν καλύτερο, πιο ανθρώπινο και πιο ειρηνικό.
Πώς μπορεί η Εκκλησία να μιλήσει σε έναν άνθρωπο που αισθάνεται ότι δεν τον αφορά;
Πρώτα πρέπει να τον ακούσει. Να μη θεωρήσει εκ των προτέρων ότι γνωρίζει γιατί αισθάνεται έτσι και να μην επιχειρήσει να του επιβάλει κάτι. Η Εκκλησία γίνεται πειστική όταν βρίσκεται δίπλα στον άνθρωπο στις πραγματικές του ανάγκες, με σεβασμό, χωρίς διακρίσεις και χωρίς όρους. Η μαρτυρία της πίστεως προηγείται με τη στάση ζωής και έπειτα με τα λόγια.
Ποιο θεωρείτε ότι είναι στις μέρες μας το μεγαλύτερο διακύβευμα για την Εκκλησία;
Να παραμένει πιστή στο Ευαγγέλιο και ταυτόχρονα παρούσα στον πραγματικό κόσμο. Να μη χάσει τον άνθρωπο μέσα σε σχήματα, τύπους ή αντιπαραθέσεις. Να μπορεί να ακούει την αγωνία της εποχής και να προσφέρει ελπίδα, νόημα, κοινωνία και έμπρακτη αγάπη, χωρίς να παραβιάζει την ελευθερία κανενός.
Υπάρχει κάτι για το οποίο προσεύχεστε περισσότερο σήμερα απ’ ό,τι παλαιότερα;
Ίσως περισσότερο για την ειρήνη και για τους ανθρώπους που δοκιμάζονται. Οι εικόνες πολέμου, βίας και ξεριζωμού δεν μπορούν να μας αφήνουν αδιάφορους. Και ασφαλώς προσεύχομαι για τα παιδιά και τους νέους, ώστε να έχουν δύναμη, ανθρώπους δίπλα τους και ελπίδα για το μέλλον.
Όταν η πόρτα του γραφείου πλέον κλείνει και είστε μόνος, ποια αισθάνεστε ότι είναι η μεγαλύτερη ευθύνη που φέρετε στους ώμους σας;
Η ευθύνη για τους ανθρώπους που μου έχουν εμπιστευθεί. Ο Επίσκοπος καλείται να θυμάται ότι πίσω από κάθε διοικητικό ζήτημα, κάθε αίτημα και κάθε απόφαση υπάρχει ένας άνθρωπος. Δεν είναι πάντοτε δυνατόν να δώσεις λύση σε όλα· είναι όμως υποχρέωσή σου να ακούσεις, να μην αδιαφορήσεις και να προσπαθήσεις με διάκριση να κάνεις ό,τι μπορείς.
Αν σε λίγα χρόνια ένα σημερινό παιδί θα έπρεπε να μιλήσει για εσάς, τι θα θέλατε να θυμάται περισσότερο, τον Μητροπολίτη ή τον άνθρωπο Αθηναγόρα;
Δεν θα ήθελα να επιλέξω εγώ τι θα θυμάται ένα παιδί για μένα. Αν, όμως, μετά από χρόνια θυμόταν ότι κάποτε συναντήθηκε με έναν Επίσκοπο που το άκουσε, του μίλησε απλά και το αντιμετώπισε με σεβασμό, θα μου ήταν αρκετό. Τα αξιώματα κάποτε τελειώνουν· αυτό που μένει είναι ο τρόπος με τον οποίο φερθήκαμε στους ανθρώπους.
0 Σχόλια